Dünya Biyosferi ve Dünya’nın Çevrimleri

Genel anilbirgul

Dünya’da canlıların barınabildiği yeryüzü ve hemen üstündeki atmosfer bölgelerine “biyosfer” adı verilir. Okyanusların derinlerinden başlayan biyosfer, atmosferin yaklaşık 15km içine kadar uzanır.

Biyosfer Birimleri

Çevrebilimciler (canlılar ile çevreleri anısındaki ilişkiyi inceleyen bilimadamları, ekologlar) çalışmalarını kolaylaştırmak için, biyosferi, gittikçe küçülen birimlere ayırırlar.

Dünya (Yer) : Evren’in, canlıların yaşamasına uygun olduğu bilinen tek gezegeni.
Niş : Herhangi bir bitki ya da hayvanın , belli bir çevre sistemi (eko sistem ) içindeki konumu ve başka türlerle ilişkileri.
Habitat : Herhangi bir bitki ya da hayvanın doğal yurdu. Habitatlarda genellikle çeşitli nişler bulunur.

Dünya’nın Çevrimleri
Doğadaki her şey kesintisiz bir içindedir. Canlılar, yaşamak ve büyümek için, su, karbon, azot ve oksijen alırlar. Öldüklerinde bozunurlar ve oluştukları maddeler yeniden biyosfere karışarak, yeni canlılar tarafından kullanılır.

Karbon Çevrimi
Bütün canlıların yaşamı, kökeni atmosferdeki karbondioksit olan karbona bağlıdır. Yeşil yapraklı bitkiler ve bazı bakteriler, karbondioksit alıp besine çevirirler. Bitkileri yiyen hayvanlar, bu karbonun bir bölümünü alırlar. Hayvanların soluk vermesiyle, dışkılamasıyla ve ölüp bozunmasıyla da karbondioksit yeniden atmosfere döner.

Oksijen Çevrimi
Canlılar, havadan oksijen alarak, besinlerini yakıp enerjiye çevirmede kullanırlar. Bitkiler ile hayvanlar solunum yoluyla oksijen alırlar. Bitkiler, ısıl birleşim sırasında oksijeni yeniden atmosfere verirler.

Azot Çevrimi
Azot, bütün canlılar için gereklidir, ama çoğu, atmosferdeki azotu doğrudan kullanamaz. Azotun önce bakteriler, su yosunları ve bazı likenler tarafından, başka elementlerde birleştirilerek nitratlara dönüştürülmesi gerekir.  Hayvanlar da bitkileri yiyerek kendileri için gerekli azotu sağlamış olurlar.

Biyosferle İlgili Bazı Bilgiler

  • Ozon, atmosferde çok dağınık biçimde bulunan bir gazdır. Bu ozonun hepsi bir araya toplansa. Dünya çevresinde ancak bir ayakkabı tabanı kadar kalınlığı olan bir tabaka oluştururdu.
  • Dünya’da yaşam olmasaydı, atmosferi, Mars gezegeninin atmosferine benzerdi.
  • İnsan, yeniden dünyanın doğal sistemine giremeyen nesneleri üreten ilk ve tek türdür. Plastiklerin çoğu bu tip, yani “biyobozunur olmayan” maddelerdir.
  • Yaşam ortadan kalksaydı, Dünya’nın atmosferindeki azot denizlere geçerdi.

Gaia Kuramı

Gaia Kuramı, 1979’da İngiliz bilim adamı James Lovelock (1919) ve ABD’li biyoloji uzmanı Lynn Margulis (1938) tarafından geliştirilmiştir. Kurama Dünya, kendi varlığını koruyabilen ve düzenleyebilen tek bir canlı organizma gibidir. Kurama eski Yunanların Dünya Tanrısı Gaia adı verilmiştir.

Sosyal Ağlarda Paylaş

{anilbirgul}

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir